Relaks
Horyniec-Zdrój to nie
tylko sanatoria i zasoby naturalne ale również historia, przyroda, ścieżki dydaktyczne,
atrakcje turystyczne. Dla amatorów spacerów,
przejażdżek rowerowych krótkich i dłuższych, czynnego wypoczynku przedstawiamy historię oraz atrakcje gminy Horyniec-Zdrój jak i Roztocza Południowego.
Rys historyczny
Początki powstania Horyńca nie są znane. Pierwsza wzmianka historyczna o istniejącej od dawna wsi pochodzi z 1444 r. Władysław, książę mazowiecki i bełski, darował wówczas osadę szlachcicowi Piotrowi Pieczykurykowi z Wilcz.
Wieś powstała chyba jeszcze w okresie
przynależności tych ziem do Rusi, co może potwierdzać jej nazwa, wywodząca się
od ukraińskiego słowa hora (góra). Od nadania tej nazwy Horyniec stanowił
własność prywatną. Podobno w XVII wieku Horyniec był przejściowo we władaniu
Jana III Sobieskiego, mającego majątek w niedalekim Nieborowie (Ukraina).
Sobieski miał tu wznieść zameczek myśliwski, bawić na polowaniach i korzystać z
miejscowych wód mineralnych. W 1672r. Sobieski pobił pod Horyńcem czambuł
tatarski.
Telefusowie wybudowali w Horyńcu murowany dwór i drewnianą
cerkiew, których istnienie potwierdza wzmianka z 1672r., a w 1703 rozpoczęli
budowę kościoła Franciszkanów. Ok. 1717r. Horyniec, pozostający w rękach
spadkobierców P. F. Telefusa, zakupił Mikołaj Stadnicki ze Żmigrodu, starosta
bełski, piastujący ponadto kilka innych ważnych urzędów. Horyniec pełnił rolę
osady targowej w okresie przedrozbiorowym, o czym świadczy nazwa jego
wschodniej części- Miasteczko (Horyniec ma jeszcze kilka części: Górka,
Hałanie, Ruda, Sioło, Szwaby, Trusze Małe i Duże oraz Osiedla: Sobieskiego
,Mickiewicza oraz Szwabów, których nazwa pochodzi od Niemca, który zamieszkiwał
tą ziemię). Nadeszły tragiczne lata II wojny światowej. W dniach 15-16 IX 1939
roku w rejonie Cieszanowa, Oleszyc i Horyńca ciężkie walki z Niemcami toczyła
21 dywizja piechoty gen. Józefa Kustronia. W grudniu 1943 r. ukraińska policja
i gestapo dokonały egzekucji 35 horynieckich Żydów. W lipcu 1944 roku wojska
niemieckie stawiały tu atakującym rosjanom zacięty opór. Pomimo zakończenia
wojny rejon Horyńca był niespokojny. W latach '44 - '47 miejscowość była
atakowana i palona przez oddziały UPA. Od kwietnia do lipca tego samego roku, w
budynkach klasztoru chroniła się ludność polska z okolicznych wiosek.
W okresie od kwietnia do lipca 1944 r. w
budynkach klasztoru chroniła się ludność polska ze sterroryzowanych przez UPA
okolicznych wiosek. W dniu 6.X.1945 r. podczas napadu zostały podpalone:
zabytkowy teatr, szkoła, tartak, stacja kolejowa i magazyn zboża, zaś nocą
21.X.1945 r. oddział UPA ostrzelał wieś. W wynika napadu nacjonalistów
ucierpiał również zespół klasztorny OO. Franciszkanów.
Występujące na terenie wioski wody siarczkowe znane były od
dawna. Z ich dobroczynnych właściwości podobno korzystali Marysieńka Sobieska
oraz król Jan III Sobieski. Pod koniec XIX w. Aleksander Oskar książę Poniński
urządził pierwszy dość prymitywny zakład kąpielowy. W owym czasie skład
chemiczny horynieckich wód nie był znany, a ich duża skuteczność w leczeniu
głównie chorób reumatycznych stwierdzona była w wyniku wieloletnich
doświadczeń. Urządzenia kąpielowe, czyli ówczesne łazienki stanowiła szopa z
trzema kabinami, po dwie wanny w każdej. Nie było specjalnych mieszkań dla
gości. Kuracjusze, których bywało w sezonie 300, mieszkali w karczmie,
klasztorze, oficynie dworskiej lub u miejscowych gospodarzy.
W 1959 r. Centrala Rolniczych Spółdzielni podjęła
inicjatywę budowy uzdrowiska z przeznaczeniem dla ludzi pracujących w
rolnictwie. Mówiło się o tzw. chłopskim uzdrowisku. W 1960 r. utworzono
Spółdzielnie Zdrowia, a dwa lata później wybudowano zakład przyrodoleczniczy.
Pierwsze sanatorium Metalowiec powstało w 1968 r., w adoptowanym na ten cel
pałacu. W 1973 r. zakład horyniecki został przejęty przez PP Uzdrowiska
Polskie. Wkrótce potem utworzono Dyrekcję Uzdrowiska Horyniec. W 1976 roku
Horyniec uzyskał statut uzdrowiska. Na początku lat siedemdziesiątych w
północnej części wsi rozpoczęto budowę nowego centrum uzdrowiskowego.
Położenie Horyńca-Zdroju
Horyniec-Zdrój położony jest na północno-wschodnim krańcu województwa podkarpackiego, w powiecie lubaczowskim, w odległości około 20 km na północny wschód od tego miasta. Horynie-Zdrój jest wsią stosunkowo dużą, uzdrowiskiem i ośrodkiem gminy, przestrzennie bardzo rozległej, posiadającej znaczące walory rekreacyjno-wypoczynkowej.
Uzdrowisko w Horyńcu-Zdroju
funkcjonujące już od ponad stu lat dysponuje zasobnymi źródłami niezwykle
cennych wód mineralnych i złożem borowiny, największym w Polsce. Mimo tych
niezaprzeczalnych walorów Horyniec-Zdrój jest ciągle jeszcze niedostatecznie
znany i doceniany jako uzdrowisko.
Miejscowość położona z dala od wielkich i tłocznych aglomeracji oraz ruchliwych
szlaków komunikacyjnych jest cicha i spokojna. Korzystając z uzdrawiających
mocy miejscowych źródeł mineralnych i borowiny można się delektować przyjaznym
klimatem, czystym powietrzem i pięknem okolicznego krajobrazu.
W zasięgu gminy znajdują się najładniejsze fragmenty Roztocza, w tej części nazywanego Roztoczem Południowym. Ta kraina niepozornych wzgórz i rozległych lasów, pełna jest osobliwego uroku i sielskich krajobrazów, może trochę bezludna i jakby zapomniana, ale przez to jeszcze bardziej pociągająca. Świat tu inny, a i ludzie jacyś inni, zapracowani, ale pogodni i życzliwi.
Tak więc Horyniec-Zdrój jak i Roztocze to idealne miejsca dla wypoczynku, rekreacji, uprawiania różnych form turystyki, są ku temu doskonałe warunki terenowe.





















