Relaks


Horyniec-Zdrój to nie tylko sanatoria i zasoby naturalne ale również historia, przyroda, ścieżki dydaktyczne, atrakcje turystyczne. Dla amatorów spacerów,  przejażdżek rowerowych krótkich i dłuższych, czynnego wypoczynku przedstawiamy  historię oraz atrakcje gminy Horyniec-Zdrój jak i Roztocza Południowego.

Rys historyczny

Początki powstania Horyńca nie są znane. Pierwsza wzmianka historyczna o istniejącej od dawna wsi pochodzi z 1444 r. Władysław, książę mazowiecki i bełski, darował wówczas osadę szlachcicowi Piotrowi Pieczykurykowi z Wilcz.

Więcej...

Wieś powstała chyba jeszcze w okresie przynależności tych ziem do Rusi, co może potwierdzać jej nazwa, wywodząca się od ukraińskiego słowa hora (góra). Od nadania tej nazwy Horyniec stanowił własność prywatną. Podobno w XVII wieku Horyniec był przejściowo we władaniu Jana III Sobieskiego, mającego majątek w niedalekim Nieborowie (Ukraina). Sobieski miał tu wznieść zameczek myśliwski, bawić na polowaniach i korzystać z miejscowych wód mineralnych. W 1672r. Sobieski pobił pod Horyńcem czambuł tatarski.

Telefusowie wybudowali w Horyńcu murowany dwór i drewnianą cerkiew, których istnienie potwierdza wzmianka z 1672r., a w 1703 rozpoczęli budowę kościoła Franciszkanów. Ok. 1717r. Horyniec, pozostający w rękach spadkobierców P. F. Telefusa, zakupił Mikołaj Stadnicki ze Żmigrodu, starosta bełski, piastujący ponadto kilka innych ważnych urzędów. Horyniec pełnił rolę osady targowej w okresie przedrozbiorowym, o czym świadczy nazwa jego wschodniej części- Miasteczko (Horyniec ma jeszcze kilka części: Górka, Hałanie, Ruda, Sioło, Szwaby, Trusze Małe i Duże oraz Osiedla: Sobieskiego ,Mickiewicza oraz Szwabów, których nazwa pochodzi od Niemca, który zamieszkiwał tą ziemię). Nadeszły tragiczne lata II wojny światowej. W dniach 15-16 IX 1939 roku w rejonie Cieszanowa, Oleszyc i Horyńca ciężkie walki z Niemcami toczyła 21 dywizja piechoty gen. Józefa Kustronia. W grudniu 1943 r. ukraińska policja i gestapo dokonały egzekucji 35 horynieckich Żydów. W lipcu 1944 roku wojska niemieckie stawiały tu atakującym rosjanom zacięty opór. Pomimo zakończenia wojny rejon Horyńca był niespokojny. W latach '44 - '47 miejscowość była atakowana i palona przez oddziały UPA. Od kwietnia do lipca tego samego roku, w budynkach klasztoru chroniła się ludność polska z okolicznych wiosek.

W okresie od kwietnia do lipca 1944 r. w budynkach klasztoru chroniła się ludność polska ze sterroryzowanych przez UPA okolicznych wiosek. W dniu 6.X.1945 r. podczas napadu zostały podpalone: zabytkowy teatr, szkoła, tartak, stacja kolejowa i magazyn zboża, zaś nocą 21.X.1945 r. oddział UPA ostrzelał wieś. W wynika napadu nacjonalistów ucierpiał również zespół klasztorny OO. Franciszkanów.

Występujące na terenie wioski wody siarczkowe znane były od dawna. Z ich dobroczynnych właściwości podobno korzystali Marysieńka Sobieska oraz król Jan III Sobieski. Pod koniec XIX w. Aleksander Oskar książę Poniński urządził pierwszy dość prymitywny zakład kąpielowy. W owym czasie skład chemiczny horynieckich wód nie był znany, a ich duża skuteczność w leczeniu głównie chorób reumatycznych stwierdzona była w wyniku wieloletnich doświadczeń. Urządzenia kąpielowe, czyli ówczesne łazienki stanowiła szopa z trzema kabinami, po dwie wanny w każdej. Nie było specjalnych mieszkań dla gości. Kuracjusze, których bywało w sezonie 300, mieszkali w karczmie, klasztorze, oficynie dworskiej lub u miejscowych gospodarzy.

W 1959 r. Centrala Rolniczych Spółdzielni podjęła inicjatywę budowy uzdrowiska z przeznaczeniem dla ludzi pracujących w rolnictwie. Mówiło się o tzw. chłopskim uzdrowisku. W 1960 r. utworzono Spółdzielnie Zdrowia, a dwa lata później wybudowano zakład przyrodoleczniczy. Pierwsze sanatorium Metalowiec powstało w 1968 r., w adoptowanym na ten cel pałacu. W 1973 r. zakład horyniecki został przejęty przez PP Uzdrowiska Polskie. Wkrótce potem utworzono Dyrekcję Uzdrowiska Horyniec. W 1976 roku Horyniec uzyskał statut uzdrowiska. Na początku lat siedemdziesiątych w północnej części wsi rozpoczęto budowę nowego centrum uzdrowiskowego.

Położenie Horyńca-Zdroju

Horyniec-Zdrój położony jest na północno-wschodnim krańcu województwa podkarpackiego, w powiecie lubaczowskim, w odległości około 20 km na północny wschód od tego miasta. Horynie-Zdrój jest wsią stosunkowo dużą, uzdrowiskiem i ośrodkiem gminy, przestrzennie bardzo rozległej, posiadającej znaczące walory rekreacyjno-wypoczynkowej.

Więcej...

Uzdrowisko w Horyńcu-Zdroju funkcjonujące już od ponad stu lat dysponuje zasobnymi źródłami niezwykle cennych wód mineralnych i złożem borowiny, największym w Polsce. Mimo tych niezaprzeczalnych walorów Horyniec-Zdrój jest ciągle jeszcze niedostatecznie znany i doceniany jako uzdrowisko.
Miejscowość położona z dala od wielkich i tłocznych aglomeracji oraz ruchliwych szlaków komunikacyjnych jest cicha i spokojna. Korzystając z uzdrawiających mocy miejscowych źródeł mineralnych i borowiny można się delektować przyjaznym klimatem, czystym powietrzem i pięknem okolicznego krajobrazu.

W zasięgu gminy znajdują się najładniejsze fragmenty Roztocza, w tej części nazywanego Roztoczem Południowym. Ta kraina niepozornych wzgórz i rozległych lasów, pełna jest osobliwego uroku i sielskich krajobrazów, może trochę bezludna i jakby zapomniana, ale przez to jeszcze bardziej pociągająca. Świat tu inny, a i ludzie jacyś inni, zapracowani, ale pogodni i życzliwi.

Tak więc Horyniec-Zdrój jak i Roztocze to idealne miejsca dla wypoczynku, rekreacji, uprawiania różnych form turystyki, są ku temu doskonałe warunki terenowe.